Artykuły

Start rakiety SLS z kapsułą Orion w misji Artemis II, 1 kwietnia 2026 roku

Kosmos · 22 listopada 2026

Artemis. Powrót ludzi na Księżyc krok po kroku (stan na listopad 2026)

Artemis II okrążył Księżyc i pobił rekord odległości z Apollo 13. W 2027 r. Artemis III testuje lądowniki na orbicie Ziemi, a lądowanie planowane jest na 2028 r.

Zachodzący Księżyc w pełni nad Pomnikiem Jeffersona w Waszyngtonie

Obserwacje · 22 listopada 2026

Astrofotografia telefonem. Jak sfotografować Księżyc, Drogę Mleczną i ślady gwiazd?

Telefon na statywie zrobi ostre zdjęcie Księżyca, uchwyci Drogę Mleczną i zorzę. Ustawienia krok po kroku i błędy, przez które Księżyc wychodzi jako biała plama.

Tarcza Słońca z największą grupą plam 24. cyklu, sfotografowana przez sondę SDO w październiku 2014 roku

Słońce · 22 listopada 2026

Plamy na Słońcu i 11-letni cykl słoneczny. Gdzie jesteśmy teraz?

Słońce co ok. 11 lat przechodzi od spokoju do burzliwego maksimum. Maksimum 25. cyklu przypadło na październik 2024 r. Co to są plamy, skąd cykl i dlaczego zorze wciąż się zdarzają?

Ślady gwiazd nad nocną stroną Ziemi na długim naświetleniu z pokładu ISS

Kosmos · 22 listopada 2026

Czas gwiazdowy. Zegar astronomów, który spieszy się o 4 minuty dziennie

Doba gwiazdowa trwa 23 h 56 min 4 s, czyli krócej niż słoneczna. Dlatego gwiazdy wschodzą każdego dnia o ok. 4 minuty wcześniej, a co miesiąc o 2 godziny. Jak działa czas gwiazdowy i do czego służy?

Gromada Plejad w gwiazdozbiorze Byka w podczerwieni, z obłokami pyłu wokół gwiazd

Gwiazdozbiory · 22 listopada 2026

12 (+1) gwiazdozbiorów zodiakalnych. Jak je znaleźć na niebie?

Baran, Byk, Bliźnięta… i Wężownik. Gwiazdozbiory, przez które wędrują Słońce, Księżyc i planety. Podpowiadamy, w których miesiącach widać je wieczorem z Polski i po czym je rozpoznać.

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna na tle Ziemi, sfotografowana z odlatującego statku

Obserwacje · 22 listopada 2026

Jak zobaczyć ISS gołym okiem? Kiedy i gdzie patrzeć

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna przelatuje nad Polską kilka razy w tygodniu i bywa jaśniejsza od każdej gwiazdy. Wyjaśniamy, kiedy ją widać, jak odróżnić ją od samolotu i skąd wziąć godzinę przelotu.

Wizja artystyczna zderzenia dwóch skalistych planet w młodym układzie planetarnym

Księżyc · 22 listopada 2026

Jak powstał Księżyc? Hipoteza wielkiego zderzenia

Ok. 4,5 mld lat temu w młodą Ziemię uderzyła planeta wielkości Marsa. Z wyrzuconej materii w krótkim czasie uformował się Księżyc. Skąd to wiemy i czego wciąż nie rozumiemy?

Kratery wzdłuż terminatora Księżyca, sfotografowane przez załogę Artemis II

Obserwacje · 22 listopada 2026

Kratery i morza Księżyca przez lornetkę. Co i kiedy oglądać?

Najwięcej szczegółów na Księżycu widać nie w pełnię, tylko wzdłuż granicy dnia i nocy. Przewodnik dzień po dniu, od Morza Przesileń po promienie Tychona, dla zwykłej lornetki 10×50.

Wschodzący Księżyc w pełni nad kopułą Kapitolu w Waszyngtonie

Księżyc · 22 listopada 2026

Czy Księżyc wpływa na sen, pływy i… fryzjera? Fakty i mity

Pływy morskie to fakt, wpływ pełni na sen jest możliwy, ale niewielki, a strzyżenie według faz Księżyca to mit. Co mówią badania i skąd się biorą księżycowe przesądy?

Powierzchnia Merkurego z jasnymi promieniami kraterów na pierwszym zdjęciu z orbity, wykonanym przez sondę MESSENGER

Planety · 22 listopada 2026

Jak zobaczyć Merkurego? Najlepsze terminy 2027 dla Polski

Merkury nie oddala się od Słońca o więcej niż 28°, więc widać go tylko nisko w zorzy. Najlepsze terminy 2027: wieczory w lutym i maju, poranki na początku listopada.

Młoda gromada gwiazd NGC 3603 w różnych kolorach, otoczona obłokami gazu, na zdjęciu z Teleskopu Hubble'a

Gwiazdozbiory · 22 listopada 2026

Najjaśniejsze gwiazdy nieba i ich kolory. Które widać z Polski?

Syriusz, Arktur, Wega, Kapella… Ranking najjaśniejszych gwiazd widocznych z Polski z odległościami i temperaturami. Wyjaśniamy też, dlaczego gwiazdy mają kolory i czemu Syriusz migocze na tęczowo.

Zachód Słońca nad horyzontem Ziemi sfotografowany z pokładu wahadłowca

Ziemia · 22 listopada 2026

Najwcześniejszy zachód Słońca nie wypada w przesilenie. Dlaczego?

Najkrótszy dzień to 21 grudnia, ale najwcześniej Słońce zachodzi już 13 grudnia, a najpóźniej wschodzi dopiero 30 grudnia. Winne jest równanie czasu. Policzyliśmy daty dla polskich miast.

Wschodzący pomarańczowy Księżyc w pełni nad mostem i Pomnikiem Lincolna w Waszyngtonie

Księżyc · 22 listopada 2026

Nazwy pełni. Wilczy, Śnieżny, Truskawkowy Księżyc. Skąd się wzięły?

Każda pełnia ma swoją nazwę, od Wilczego Księżyca w styczniu po Zimny w grudniu. Skąd pochodzą, co znaczą i kiedy wypadają w 2027 roku? Do tego Niebieski Księżyc i Księżyc Żniwiarzy.

Wnętrze Wielkiej Mgławicy w Orionie na zdjęciu z Teleskopu Hubble'a

Gwiazdozbiory · 22 listopada 2026

Niebo zimą. Orion, Byk i Wielki Pies. Przewodnik dla początkujących

Zimą na polskim niebie świeci najwięcej jasnych gwiazd w roku. Orion z Betelgezą i Rigelem, Syriusz, Plejady i Aldebaran. Podpowiadamy, gdzie i o której ich szukać.

Księżyc zasłaniający Słońce i jasne planety wokół, sfotografowane przez załogę Artemis II

Planety · 22 listopada 2026

Parada planet. Co to jest i kiedy następna? Daty dla Polski do 2029 r.

Do 7 grudnia 2026 r. przed świtem widać cztery planety naraz, a wszystkie pięć jasnych planet zobaczymy z Polski w październiku 2028 r. Daty i wyjaśnienie zjawiska.

Droga Mleczna i zorza polarna nad nocną Ziemią, sfotografowane z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Obserwacje · 22 listopada 2026

Parki Ciemnego Nieba w Polsce. Bieszczady, Izery i gdzie jeszcze zobaczyć gwiazdy?

W Polsce są miejsca, gdzie gołym okiem widać Drogę Mleczną z pyłowymi pasmami i tysiące gwiazd. Opisujemy chronione obszary ciemnego nieba i podpowiadamy, jak przygotować się do nocy pod gwiazdami.

Teleskop ustawiony do nocnych obserwacji podczas pokazu nieba

Obserwacje · 22 listopada 2026

Pierwsza lornetka i teleskop. Od czego zacząć przygodę z niebem?

Lornetka czy teleskop? Jakie powiększenie ma sens, czym jest apertura i czego naprawdę spodziewać się w okularze. Praktyczny przewodnik przed zakupem, także na prezent.

Warstwy atmosfery Ziemi podświetlone zachodzącym Słońcem, widziane z orbity

Ziemia · 22 listopada 2026

Zmierzch cywilny, żeglarski i astronomiczny. Czym się różnią?

Po zachodzie Słońca niebo ciemnieje w trzech etapach, wyznaczonych przez głębokość Słońca pod horyzontem: 6°, 12° i 18°. Latem w Polsce nie ma nocy astronomicznej nawet przez dwa miesiące.

Ziemia widziana z kapsuły Orion w czasie misji Artemis II

Ziemia · 22 listopada 2026

Równonoc wiosenna 2027. Czy dzień naprawdę równa się nocy?

Astronomiczna wiosna zaczyna się 20 marca 2027 o 21:24. Tego dnia dzień w Warszawie trwa jednak 12 h 9 min, a równo po 12 godzin dnia i nocy mamy już 17–18 marca. Wyjaśniamy dlaczego.

Pas Drogi Mlecznej nad nocną Ziemią na zdjęciu z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Gwiazdozbiory · 22 listopada 2026

Trójkąt Letni. Jak znaleźć Wegę, Deneb i Altair?

Wega, Deneb i Altair tworzą największy drogowskaz letniego nieba. Wega w Warszawie nigdy nie zachodzi, a Deneb jest setki razy dalej niż dwie pozostałe. Przewodnik.

Jowisz i Saturn jako dwa bliskie jasne punkty nad horyzontem o zmierzchu, 21 grudnia 2020 roku

Planety · 22 listopada 2026

Wielka koniunkcja Jowisza i Saturna. Co ile lat i kiedy następna?

Co ok. 20 lat Jowisz dogania Saturna na niebie. W 2020 r. zbliżyły się na 6′, najbliżej od stuleci. Następne koniunkcje w 2040, 2060 i 2080 r. i jak je zobaczyć z Polski.

Miedzianoczerwony Księżyc podczas całkowitego zaćmienia w listopadzie 2022 roku

Księżyc · 22 listopada 2026

Krwawy Księżyc. Jak powstaje zaćmienie Księżyca i kiedy zobaczymy je w Polsce?

Przy całkowitym zaćmieniu Księżyc robi się miedzianoczerwony od światła ziemskich zachodów Słońca. Najbliższe zaćmienia widoczne z Polski: Sylwester 2028 i grudzień 2029.

Światła miast wzdłuż wybrzeży Morza Śródziemnego nocą, widziane z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Kosmos · 22 listopada 2026

Zanieczyszczenie światłem. Dlaczego w mieście nie widać gwiazd?

Ponad 99% Europejczyków żyje pod sztucznie rozjaśnionym niebem, a 60% nie widzi Drogi Mlecznej. Skąd łuna nad miastami, ile gwiazd tracimy i co można zrobić?

Zachodzące Słońce za wieżami startowymi i rakietą SLS na stanowisku 39B

Obserwacje · 22 listopada 2026

Złota i niebieska godzina. Kiedy jest najlepsze światło do zdjęć?

Złota godzina to czas, gdy Słońce jest nisko, między 6° nad a 4° pod horyzontem. Niebieska trwa tuż po niej. W Polsce złota godzina rzadko trwa godzinę: zimą półtorej, wiosną nieco ponad godzinę.

Sonda Voyager z dużą anteną paraboliczną na tle gwiazd (wizja artystyczna)

Kosmos · 11 listopada 2026

Voyager 1 dzień świetlny od Ziemi. Co to znaczy i kiedy dokładnie?

18 listopada 2026 r. Voyager 1 jako pierwszy obiekt zbudowany przez człowieka oddali się od Ziemi na dzień świetlny. Sygnał radiowy będzie leciał do niego całą dobę.

Powierzchnia Wenus w radarowym obrazie sondy Magellan, widoczna przez gęste chmury

Planety · 10 listopada 2026

Wenus, Gwiazda Poranna i Wieczorna. Zimą 2026/27 króluje przed świtem

Wenus to po Księżycu najjaśniejszy obiekt nocnego nieba. W listopadzie 2026 osiąga największą jasność, a 3 stycznia 2027 maksymalną elongację. Kiedy i gdzie jej szukać?

Księżyc na dziennym, błękitnym niebie nad Półwyspem Antarktycznym

Księżyc · 9 listopada 2026

Dlaczego Księżyc widać w dzień?

Księżyc nie jest „nocnym” obiektem. Przez około połowę dni w miesiącu świeci na błękitnym niebie i da się go zobaczyć gołym okiem. Kiedy i gdzie go szukać?

Pomarańczowy, wschodzący Księżyc w pełni nad linią drzew

Księżyc · 9 listopada 2026

Superpełnia 24 listopada 2026. Bobrowy Księżyc blisko Ziemi

We wtorek 24 listopada o 15:54 nastąpi pełnia, a dzień później Księżyc przejdzie przez perygeum. To jedna z dwóch ostatnich superpełni roku. Kiedy i gdzie patrzeć?

Korona słoneczna wokół czarnej tarczy Księżyca podczas całkowitego zaćmienia Słońca

Słońce · 9 listopada 2026

Zaćmienie Słońca 2 sierpnia 2027. Co zobaczymy z Polski?

2 sierpnia 2027 r. przez Hiszpanię, Afrykę Północną i Egipt przejdzie pas jednego z najdłuższych całkowitych zaćmień XXI wieku. W Polsce Księżyc zakryje 25–40% tarczy.

Ślad meteoru na rozgwieżdżonym niebie nad ciemnym lasem

Obserwacje · 8 listopada 2026

Geminidy 2026. Najobfitszy rój meteorów roku przy ciemnym niebie

Maksimum Geminidów przypada w nocy z 13 na 14 grudnia. W tym roku Księżyc zajdzie wcześnie wieczorem, więc warunki będą świetne. Podpowiadamy, kiedy i jak patrzeć.

Ziemia widziana z satelity meteorologicznego w dniu przesilenia zimowego

Ziemia · 7 listopada 2026

Przesilenie zimowe 2026. Najkrótszy dzień roku i astronomiczna zima

21 grudnia 2026 o 21:50 zaczyna się astronomiczna zima. W Warszawie dzień potrwa wtedy tylko 7 h 42 min. Dlaczego najwcześniejszy zachód Słońca wypada jednak 12 grudnia?

Pełnia Księżyca: widoczna z Ziemi półkula z ciemnymi morzami i jasnymi kraterami

Księżyc · 6 listopada 2026

Dlaczego zawsze widzimy tę samą stronę Księżyca?

Księżyc obraca się wokół własnej osi, a mimo to stale pokazuje nam to samo oblicze. Winne są siły pływowe, a na dodatek tarcza lekko się kołysze.

Sierp ubywającego Księżyca na czarnym niebie, sfotografowany z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Księżyc · 6 listopada 2026

Fazy Księżyca. Kompletny przewodnik od nowiu do pełni

Nów, sierp, kwadra, garb, pełnia. Skąd biorą się fazy, ile trwa cykl i jak w 3 sekundy poznać, czy Księżyc przybywa, czy ubywa?

Księżyc w pełni nad Kapitolem w Waszyngtonie

Księżyc · 5 listopada 2026

Kalendarz pełni 2027. Wszystkie daty, godziny i superpełnie

Kiedy pełnia w 2027 roku? Lista wszystkich 12 pełni z godzinami w czasie polskim, odległościami Księżyca i zaznaczonymi superpełniami oraz zaćmieniami.

Tysiące galaktyk na zdjęciu Hubble eXtreme Deep Field

Kosmos · 4 listopada 2026

Rok świetlny, parsek, jednostka astronomiczna. Ile to kilometrów?

Rok świetlny to nie jednostka czasu, a parsek to nie „trochę więcej niż rok świetlny”. Wyjaśniamy miary kosmosu z konkretnymi liczbami i przykładami.

Wschód Słońca nad krawędzią Ziemi sfotografowany z orbity

Ziemia · 3 listopada 2026

Jak szybko lecimy przez kosmos? Obrót, orbita, Galaktyka

Siedząc na kanapie, poruszasz się z prędkością ponad 1000 km/h względem osi Ziemi, 107 000 km/h wokół Słońca i ok. 830 000 km/h wokół centrum Galaktyki. Dlaczego tego nie czujemy?

Światło zodiakalne: stożek poświaty wzdłuż ekliptyki nad horyzontem, wyżej Plejady

Gwiazdozbiory · 3 listopada 2026

Znaki zodiaku a prawdziwe gwiazdozbiory. Gdzie naprawdę jest Słońce?

Według kalendarza astrologicznego w listopadzie „jest Skorpion”, ale na niebie Słońce stoi wtedy na tle Wagi. Skąd ta różnica i kim jest trzynasty, Wężownik?

Pas Drogi Mlecznej nad poświatą atmosfery Ziemi, widziany z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Obserwacje · 2 listopada 2026

Droga Mleczna w Polsce. Kiedy i gdzie ją zobaczyć gołym okiem

Pas Drogi Mlecznej widać z Polski przez większą część roku, ale pod trzema warunkami: ciemne niebo, brak Księżyca i pełna noc astronomiczna. Podpowiadamy, kiedy i dokąd jechać.

Smuga meteoru Perseidów na tle Drogi Mlecznej nad sylwetkami drzew

Obserwacje · 1 listopada 2026

Perseidy 2027. Kiedy maksimum i jak oglądać „łzy św. Wawrzyńca”

Maksimum Perseidów przypada w nocy z 12 na 13 sierpnia 2027. Księżyc zajdzie ok. 0:40, więc druga połowa nocy będzie ciemna. Co warto wiedzieć o najpopularniejszym roju lata?

Zielona i czerwona zorza polarna nad krawędzią Ziemi, widziana z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Słońce · 31 października 2026

Zorza polarna w Polsce. Kiedy, gdzie i jak ją zobaczyć

W maju i październiku 2024 r. zorzę widziała niemal cała Polska. Wyjaśniamy, skąd się bierze, co oznacza indeks Kp, kiedy szukać jej na niebie i dlaczego telefon widzi więcej niż oko.

Sześciokątny wir na biegunie północnym Saturna sfotografowany przez sondę Cassini

Planety · 30 października 2026

Pierścienie Saturna. Z czego są, jak grube i dlaczego „znikają”

Pierścienie Saturna mają ok. 270 000 km średnicy, a grubość zwykle tylko kilkudziesięciu metrów. W 2025 r. ustawiły się do Ziemi bokiem, a teraz znów się otwierają.

Jowisz z Wielką Czerwoną Plamą oraz księżyce Galileuszowe na zdjęciu z sondy Galileo

Planety · 29 października 2026

Księżyce Galileuszowe. Cztery światy Jowisza widoczne przez lornetkę

Io, Europa, Ganimedes i Kallisto odkrył Galileusz w 1610 r. Wulkaniczny, oceaniczny, największy i najbardziej zryty kraterami. Zobaczysz je przez zwykłą lornetkę.

Mars z czapą polarną i ciemnymi obszarami powierzchni na zdjęciu z Teleskopu Hubble’a

Planety · 28 października 2026

Mars w opozycji 2027. Czerwona Planeta najjaśniejsza w lutym

19 lutego 2027 r. Mars znajdzie się w opozycji i będzie świecić przez całą noc wysoko w Lwie. To jednak opozycja „daleka”, ok. 101 mln km. Dlaczego odległości tak się różnią?

Ziemia z kosmosu: półkula wschodnia, „Blue Marble” 2014

Ziemia · 28 października 2026

Skąd się biorą pory roku? Wszystko przez 23,44°

Zimą Ziemia jest najbliżej Słońca, a mimo to jest zimno. Za pory roku odpowiada nie odległość, tylko nachylenie osi.

Pluton z jasnym obszarem w kształcie serca na zdjęciu z sondy New Horizons

Planety · 27 października 2026

Pluton. Dlaczego przestał być planetą i co pokazała sonda New Horizons

W 2006 r. Międzynarodowa Unia Astronomiczna zdegradowała Plutona do roli planety karłowatej. Wyjaśniamy, które z trzech kryteriów nie zostało spełnione i dlaczego Pluton to wciąż fascynujący świat.

Alfa Centauri A i B, dwie jasne gwiazdy z promienistymi błyskami, na zdjęciu z Teleskopu Hubble’a

Kosmos · 26 października 2026

Proxima Centauri. Najbliższa gwiazda i jej planety

4,25 roku świetlnego. Tak daleko jest najbliższa Słońcu gwiazda, czerwony karzeł z co najmniej dwiema planetami. Z Polski jej nie zobaczysz, ale wiemy o niej zaskakująco dużo.

Centrum Drogi Mlecznej na złożonym zdjęciu teleskopów Hubble’a, Spitzera i Chandry

Kosmos · 25 października 2026

Sagittarius A*. Supermasywna czarna dziura w sercu Drogi Mlecznej

26 700 lat świetlnych od nas, w Strzelcu, krąży o 4 mln mas Słońca cięższy olbrzym. Jak go „zważono”, za co przyznano Nobla i co pokazało pierwsze zdjęcie z 2022 r.?

Obłok gazu i pyłu Rho Ophiuchi z młodymi gwiazdami, w podczerwieni z Teleskopu Spitzera

Gwiazdozbiory · 24 października 2026

Wężownik. Trzynasty gwiazdozbiór na drodze Słońca

Od 30 listopada do 18 grudnia 2026 r. Słońce przechodzi przez Wężownika, dłużej niż przez Skorpiona. Astrologia go pomija, astronomia nie ma wyboru. Co kryje ten gwiazdozbiór?

Cienki sierp Księżyca nad poświatą atmosfery Ziemi, sfotografowany z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Księżyc · 22 października 2026

Światło popielate. Dlaczego widać „ciemną” część Księżyca?

Przy cienkim sierpie cała tarcza Księżyca delikatnie się żarzy. To światło Słońca odbite od Ziemi, które wyjaśnił już Leonardo da Vinci. Dziś naukowcy mierzą nim klimat.

Ślady gwiazd nad horyzontem Ziemi sfotografowane z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Obserwacje · 20 października 2026

Jak w 30 sekund znaleźć Gwiazdę Polarną

Wystarczy znaleźć Wielki Wóz. Prosty sposób, by wyznaczyć północ bez kompasu, i kilka faktów o gwieździe, która wcale nie jest najjaśniejsza.