← Artykuły

Ziemia3 listopada 20262 min czytania

Jak szybko lecimy przez kosmos? Obrót, orbita, Galaktyka

Siedząc na kanapie, poruszasz się z prędkością ponad 1000 km/h względem osi Ziemi, 107 000 km/h wokół Słońca i ok. 830 000 km/h wokół centrum Galaktyki. Dlaczego tego nie czujemy?

Wschód Słońca nad krawędzią Ziemi sfotografowany z orbity
NASA / ISS (Ekspedycja 71)

„Stać w miejscu” we Wszechświecie się nie da. Każda prędkość jest prędkością względem czegoś. Oto warstwy ruchu, w których bierzesz udział w tej chwili.

1. Obrót Ziemi: ok. 1030 km/h

Punkt na równiku obraca się z prędkością 1674 km/h. Na szerokości Polski (ok. 52°) ten okrąg jest mniejszy, więc prędkość to ok. 1030 km/h, mniej więcej tyle co samolot pasażerski. Na biegunie jest zerowa.

2. Ziemia wokół Słońca: ok. 107 000 km/h

Średnia prędkość orbitalna Ziemi to 29,8 km/s. Waha się od ok. 30,3 km/s na początku stycznia (peryhelium) do ok. 29,3 km/s na początku lipca (aphelium). W ciągu roku pokonujemy ok. 940 mln km.

3. Słońce wśród sąsiednich gwiazd: ok. 20 km/s

Względem najbliższych gwiazd Słońce porusza się z prędkością ok. 20 km/s w kierunku gwiazdozbioru Herkulesa, niedaleko Wegi. Ten punkt nazywa się apeksem Słońca.

4. Słońce wokół centrum Galaktyki: ok. 230 km/s

Razem z całym Układem Słonecznym okrążamy centrum Drogi Mlecznej z prędkością ok. 230 km/s (ok. 830 000 km/h). Jedno okrążenie, czyli rok galaktyczny, trwa ok. 230 mln lat. Kiedy Słońce było ostatnio w tym samym miejscu orbity, na Ziemi zaczynały się pojawiać pierwsze dinozaury.

5. Galaktyka w kosmosie: ok. 600 km/s

Droga Mleczna z całą Grupą Lokalną galaktyk porusza się względem mikrofalowego promieniowania tła, czyli „echa” Wielkiego Wybuchu, z prędkością ok. 600 km/s w kierunku gwiazdozbiorów Hydry i Centaura. Ciągnie nas tam grawitacja ogromnych skupisk galaktyk.

A Galaktyka Andromedy zbliża się do nas z prędkością ok. 110 km/s. Za ok. 4,5 mld lat obie galaktyki zaczną się zderzać.

Dlaczego tego nie czujemy?

Bo te prędkości są niemal stałe. Ciało nie odczuwa ruchu jednostajnego, tylko przyspieszenia, czyli zmiany prędkości. Dokładnie tak, jak w samolocie lecącym równo 900 km/h możesz spokojnie nalać wodę do szklanki. Przyspieszenia związane z obrotem i orbitą Ziemi są maleńkie: ok. 0,3% i 0,06% przyspieszenia ziemskiego.

Na kiedypełnia.pl w sekcji „Ziemia w kosmosie” licznik pokazuje na żywo, ile kilometrów Ziemia przeleciała wokół Słońca, odkąd otworzyłeś stronę, a w sekcji „Galaktyka”, ile wokół centrum Drogi Mlecznej.

Czytaj dalej