← Artykuły

Planety10 listopada 20262 min czytania

Wenus, Gwiazda Poranna i Wieczorna. Zimą 2026/27 króluje przed świtem

Wenus to po Księżycu najjaśniejszy obiekt nocnego nieba. W listopadzie 2026 osiąga największą jasność, a 3 stycznia 2027 maksymalną elongację. Kiedy i gdzie jej szukać?

Powierzchnia Wenus w radarowym obrazie sondy Magellan, widoczna przez gęste chmury
NASA / JPL (Magellan)

Jeśli zimowym rankiem, przed świtem, widzisz na wschodzie nienaturalnie jasną „gwiazdę”, to prawie na pewno Wenus. W polskiej tradycji to Jutrzenka, a gdy świeci po zachodzie Słońca, Gwiazda Wieczorna.

Wenus teraz

  • 24 października 2026 r. Wenus minęła dolną koniunkcję, czyli przeszła między Ziemią a Słońcem.
  • Od tego czasu jest planetą poranną i z każdym tygodniem wschodzi wcześniej przed Słońcem.
  • 27 listopada 2026 r. osiągnie największą jasność, ok. −4,9 mag. Jest wtedy ok. 20 razy jaśniejsza od Syriusza, najjaśniejszej gwiazdy nocnego nieba.
  • 3 stycznia 2027 r. nastąpi maksymalna elongacja zachodnia: Wenus oddali się od Słońca na 47°. Wschodzi wtedy kilka godzin przed nim.

Przy takiej jasności Wenus da się dostrzec nawet w dzień, gołym okiem, jeśli wiesz dokładnie, gdzie patrzeć. Pomaga zasłonięcie Słońca budynkiem.

Dlaczego tak jasna?

Wenus jest blisko (w koniunkcji nawet ok. 40 mln km), duża (prawie jak Ziemia) i spowita białymi chmurami kwasu siarkowego, które odbijają ok. 75% światła. Pod chmurami panuje ok. 464°C i ciśnienie 92 razy większe niż na Ziemi. Powierzchnię zobaczyły dopiero radary sondy Magellan (1990–1994) i lądowniki Wenera, które przetrwały na niej do dwóch godzin.

Fazy, które obaliły geocentryzm

W 1610 r. Galileusz zobaczył przez lunetę, że Wenus ma fazy jak Księżyc i zmienia rozmiar. Pełny cykl faz jest możliwy tylko wtedy, gdy Wenus krąży wokół Słońca, nie wokół Ziemi. To był jeden z mocnych dowodów za modelem Kopernika.

Przez lornetkę albo mały teleskop fazy widać do dziś. Teraz, po dolnej koniunkcji, Wenus jest sierpem, który z tygodnia na tydzień grubieje i maleje.

Dlaczego nigdy nie świeci o północy?

Wenus krąży bliżej Słońca niż Ziemia, więc na niebie nigdy nie oddala się od niego o więcej niż ok. 47°. Widać ją tylko rano albo wieczorem, nigdy wysoko w środku nocy.

Na kiedypełnia.pl w profilu Wenus sprawdzisz, gdzie jest teraz na Twoim niebie, jaką ma jasność i kiedy wschodzi. W kalendarzu znajdziesz jej najbliższą elongację.

Czytaj dalej