← Artykuły

Obserwacje20 października 20261 min czytania

Jak w 30 sekund znaleźć Gwiazdę Polarną

Wystarczy znaleźć Wielki Wóz. Prosty sposób, by wyznaczyć północ bez kompasu, i kilka faktów o gwieździe, która wcale nie jest najjaśniejsza.

Ślady gwiazd nad horyzontem Ziemi sfotografowane z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
NASA / Don Pettit (ISS)

Gwiazda Polarna (Polaris) leży niecały stopień od północnego bieguna niebieskiego. Gdy Ziemia się obraca, całe niebo kręci się wokół niej, a ona prawie stoi w miejscu. Dlatego od wieków wskazuje podróżnikom północ.

Krok po kroku

  1. Znajdź Wielki Wóz. To siedem jasnych gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, w kształcie rondla z rączką. W Polsce nigdy nie zachodzi.
  2. Weź dwie skrajne gwiazdy „kosza”, czyli te po przeciwnej stronie niż rączka: Merak i Dubhe.
  3. Przedłuż linię od Meraka przez Dubhe około pięć razy.
  4. Trafisz na umiarkowanie jasną, dość samotną gwiazdę. To Polaris, koniec dyszla Małego Wozu.

Wysokość Polarnej = Twoja szerokość geograficzna

Gwiazda Polarna stoi nad horyzontem na wysokości równej Twojej szerokości geograficznej. W Gdańsku to ok. 54°, w Zakopanem ok. 49°. Na biegunie północnym świeci w zenicie, a na równiku leży na horyzoncie.

Trzy mity

  • „To najjaśniejsza gwiazda na niebie”: nie. Jest dopiero mniej więcej 48. pod względem jasności. Najjaśniejszy jest Syriusz.
  • „Zawsze była gwiazdą polarną”: nie. Przez precesję osi Ziemi biegun niebieski wędruje. Za ok. 12 000 lat „gwiazdą polarną” będzie Wega.
  • „Jest pojedynczą gwiazdą”: Polaris to układ potrójny, a główny składnik jest pulsującym nadolbrzymem (cefeidą), oddalonym o ok. 430 lat świetlnych.

Na mapie nieba na kiedypełnia.pl Gwiazda Polarna jest podpisana. Ustaw swoją lokalizację i sprawdź, że jej wysokość zgadza się z Twoją szerokością geograficzną.

Czytaj dalej