← Artykuły

Gwiazdozbiory3 listopada 20262 min czytania

Znaki zodiaku a prawdziwe gwiazdozbiory. Gdzie naprawdę jest Słońce?

Według kalendarza astrologicznego w listopadzie „jest Skorpion”, ale na niebie Słońce stoi wtedy na tle Wagi. Skąd ta różnica i kim jest trzynasty, Wężownik?

Światło zodiakalne: stożek poświaty wzdłuż ekliptyki nad horyzontem, wyżej Plejady
NASA / JPL-Caltech

Zodiak to pas nieba wzdłuż ekliptyki, czyli drogi, którą Słońce pozornie przemierza w ciągu roku na tle gwiazd. Leżą na nim dobrze znane gwiazdozbiory: Baran, Byk, Bliźnięta, Rak, Lew, Panna, Waga, Skorpion, Strzelec, Koziorożec, Wodnik i Ryby. Tę samą drogą wędrują Księżyc i planety, bo orbity w Układzie Słonecznym leżą prawie w jednej płaszczyźnie.

Znaki to nie gwiazdozbiory

Astrologiczne znaki to dwanaście równych, 30-stopniowych odcinków ekliptyki, liczonych od punktu równonocy wiosennej. Ustalono je ponad 2000 lat temu, gdy ten punkt leżał w gwiazdozbiorze Barana.

Ziemia jednak powoli „chybocze się” jak bąk. Jej oś zatacza koło w ciągu około 25 770 lat. To zjawisko nazywamy precesją. Przez nie punkt równonocy przesuwa się względem gwiazd o około 1° na 72 lata. Od starożytności przesunął się już o ponad 30°, czyli prawie o cały gwiazdozbiór, i dziś leży w Rybach.

Skutek: znaki i prawdziwe gwiazdozbiory się rozjechały. Osoba „spod znaku Skorpiona”, urodzona w listopadzie, w rzeczywistości przyszła na świat, gdy Słońce świeciło na tle Wagi.

Gwiazdozbiory są nierówne

Granice gwiazdozbiorów ustaliła w 1930 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU). Dzielą one niebo na 88 obszarów o bardzo różnej wielkości. Słońce przechodzi przez Pannę ponad 44 dni, a przez Skorpiona tylko około 7.

Trzynasty: Wężownik

Ekliptyka przecina też gwiazdozbiór Wężownika (Ophiuchus). Słońce przebywa w nim mniej więcej od 30 listopada do 18 grudnia, czyli dłużej niż w Skorpionie. Astrologia go pomija, a astronomia nie ma wyboru: tam po prostu jest Słońce.

Na stronie głównej w sekcji „Słońce” zawsze widzisz oba podpisy: w jakim gwiazdozbiorze Słońce jest naprawdę i jaki „znak” podaje kalendarz astrologiczny.

Astronomia ≠ astrologia

Astronomia to nauka. Mierzy, oblicza i przewiduje położenia ciał niebieskich z dokładnością do ułamków sekundy kątowej. Astrologia przypisuje tym położeniom wpływ na ludzkie losy, czego nie potwierdziło żadne rzetelne badanie. Nazwy gwiazdozbiorów zodiakalnych są jednak piękną częścią wspólnego dziedzictwa i warto umieć je odnaleźć na niebie.

Czytaj dalej