← Artykuły

Księżyc22 listopada 20263 min czytania

Nazwy pełni. Wilczy, Śnieżny, Truskawkowy Księżyc. Skąd się wzięły?

Każda pełnia ma swoją nazwę, od Wilczego Księżyca w styczniu po Zimny w grudniu. Skąd pochodzą, co znaczą i kiedy wypadają w 2027 roku? Do tego Niebieski Księżyc i Księżyc Żniwiarzy.

Wschodzący pomarańczowy Księżyc w pełni nad mostem i Pomnikiem Lincolna w Waszyngtonie
NASA / Bill Ingalls

Nazwy pełni takie jak Wilczy, Śnieżny czy Truskawkowy Księżyc pochodzą z Ameryki Północnej. Spopularyzowały je amerykańskie almanachy rolnicze, które od lat 30. XX wieku przypisywały je tradycjom rdzennych mieszkańców i osadników. Każda nazwa opisuje to, co działo się w przyrodzie w danym miesiącu. Astronomicznie wszystkie pełnie są takie same, różnią się tylko porą roku i odległością Księżyca od Ziemi.

Pełnie i ich nazwy w 2027 roku

MiesiącNazwaPełnia (czas polski)Skąd nazwa
grudzień 2026Zimny24.12.2026, 2:28najdłuższe, najzimniejsze noce
styczeńWilczy22.01, 13:17wycie wilków w środku zimy
lutyŚnieżny21.02, 0:24zwykle największe opady śniegu
marzecRobaczy22.03, 11:44rozmarzająca ziemia i dżdżownice
kwiecieńRóżowy21.04, 0:27kwitnący płomyk szydlasty (różowe kwiaty, nie kolor Księżyca)
majKwiatowy20.05, 12:59pełnia rozkwitu
czerwiecTruskawkowy19.06, 2:45zbiór dzikich truskawek
lipiecJeleni18.07, 17:45jeleniom odrastają poroża
sierpieńJesiotrowy17.08, 9:29połowy jesiotrów w Wielkich Jeziorach
wrzesieńŻniwiarzy16.09, 1:04pełnia najbliżej równonocy, czas żniw
październikŁowców15.10, 15:47polowania przed zimą
listopadBobrowy14.11, 4:26zastawianie sideł na bobry
grudzieńZimny13.12, 17:09początek zimy

Godzina pełni to chwila astronomiczna, wspólna dla całego świata. Księżyc wygląda na „pełny” także dzień wcześniej i dzień później, więc nie musisz wychodzić o 2:28 w nocy.

Pełnie 2027 warte uwagi

  • Zimny Księżyc w Wigilię: pełnia 24 grudnia 2026 o 2:28 to superpełnia i zarazem najbliższa pełnia 2026 roku. Księżyc będzie ok. 356 700 km od Ziemi. W wigilijny wieczór wzejdzie w Warszawie o 15:33, nad północno-wschodnim horyzontem.
  • Wilczy Księżyc (22 stycznia 2027) to również superpełnia, z odległością ok. 357 600 km.
  • Śnieżny Księżyc (21 lutego 2027) przejdzie przez półcień Ziemi. To zaćmienie półcieniowe o 0:12, widoczne z Polski jako delikatne przyciemnienie jednej krawędzi tarczy.
  • Jeleni i Jesiotrowy Księżyc (lipiec i sierpień) to w 2027 r. najdalsze pełnie roku, ok. 405 000 km od Ziemi. Takie pełnie nazywa się czasem mikropełniami.

Księżyc Żniwiarzy: wyjątek od reguły

Księżyc Żniwiarzy to nie „pełnia wrześniowa”, tylko pełnia najbliższa równonocy jesiennej. W 2027 r. równonoc wypada 23 września, a najbliższa pełnia 16 września, więc Księżyc Żniwiarzy jest we wrześniu. Mniej więcej co kilka lat przypada na październik. Wtedy wrześniowa pełnia nosi inną nazwę.

Skąd ten wyjątek? Około równonocy jesiennej Księżyc w pełni przez kilka kolejnych wieczorów wschodzi niemal o tej samej porze, tylko z niewielkim opóźnieniem. Rolnicy mieli więc jasne wieczory na żniwa przez kilka dni z rzędu.

Niebieski Księżyc

Niebieski Księżyc to druga pełnia w jednym miesiącu kalendarzowym. Zdarza się średnio co 2–3 lata, bo cykl faz (29,5 dnia) jest krótszy niż większość miesięcy. Ostatni był 31 maja 2026 r. Następny wypadnie w sylwestra 31 grudnia 2028 r. i zbiegnie się z całkowitym zaćmieniem Księżyca, widocznym z Polski wczesnym wieczorem.

Kolor tarczy nie ma z nazwą nic wspólnego. Prawdziwie niebieskawy Księżyc widywano tylko po wielkich pożarach lasów i wybuchach wulkanów, gdy w powietrzu unosiły się cząstki o odpowiedniej wielkości.

A polskie nazwy?

W polskiej tradycji nie ma utrwalonych nazw pełni. Mamy za to nazwy miesięcy wzięte prosto z przyrody i pracy na roli: luty (dawniej „srogi, mroźny”), kwiecień (kwitnienie), lipiec (kwitnące lipy), sierpień (sierp i żniwa), listopad (opadające liście). Pomysł jest bardzo podobny: kalendarz opisuje to, co dzieje się za oknem.

Na kiedypełnia.pl

Na stronie Kiedy pełnia znajdziesz wszystkie najbliższe pełnie z nazwami, godzinami i odległością Księżyca. W dniu pełni nazwa pojawia się też na stronie głównej. Przypomnienie o każdej pełni możesz włączyć dzwonkiem w nagłówku strony głównej.

Czytaj dalej