← Artykuły

Obserwacje22 listopada 20263 min czytania

Złota i niebieska godzina. Kiedy jest najlepsze światło do zdjęć?

Złota godzina to czas, gdy Słońce jest nisko, między 6° nad a 4° pod horyzontem. Niebieska trwa tuż po niej. W Polsce złota godzina rzadko trwa godzinę: zimą półtorej, wiosną nieco ponad godzinę.

Zachodzące Słońce za wieżami startowymi i rakietą SLS na stanowisku 39B
NASA / Sam Lott

Złota godzina to czas tuż po wschodzie i tuż przed zachodem Słońca, gdy tarcza stoi nisko, a światło jest ciepłe, miękkie i padające z boku. Na kiedypełnia.pl liczymy ją jako okres, gdy Słońce jest od 6° nad horyzontem do 4° pod nim. Niebieska godzina przychodzi zaraz potem, gdy Słońce schodzi od 4° do 6° pod horyzont: niebo robi się głęboko granatowe, a światła miasta równoważą się z poświatą nieba.

Ile trwa złota godzina w Polsce?

Nazwa jest umowna. Długość złotej godziny zależy od pory roku i szerokości geograficznej. Policzyliśmy wieczorną złotą i niebieską godzinę dla Warszawy:

DataZłota godzinaDługośćNiebieska godzinaDługość
21 grudnia 202614:21–15:5090 min15:50–16:0616 min
15 stycznia 202714:53–16:1783 min16:17–16:3115 min
20 marca 202717:03–18:0966 min18:09–18:2213 min
15 maja 202719:33–20:4976 min20:49–21:0617 min
21 czerwca 202720:05–21:3085 min21:30–21:5020 min
23 września 202717:48–18:5365 min18:53–19:0613 min

Rano jest symetrycznie. 21 czerwca 2027 r. niebieska godzina w Warszawie trwa od 3:24 do 3:45, a złota od 3:45 do 5:09.

Dlaczego najkrócej wiosną i jesienią?

Długość złotej godziny zależy od kąta, pod jakim Słońce przecina horyzont. W okolicy równonocy jego droga po niebie jest najbardziej stroma, więc szybko „przelatuje” przez pas od +6° do −4°. Przy przesileniach, zwłaszcza latem, Słońce sunie wzdłuż horyzontu bardziej ukośnie i pas tych samych 10° pokonuje wolniej.

Szerokość geograficzna działa tak samo. 21 czerwca złota godzina trwa w Gdańsku 93 minuty, a w Zakopanem 77. Na równiku, gdzie Słońce wschodzi i zachodzi prawie pionowo, złota godzina trwa tylko ok. 40 minut.

Skąd ciepłe światło?

Nisko stojące Słońce świeci przez znacznie grubszą warstwę powietrza niż w południe. Krótkie, niebieskie fale są po drodze rozpraszane we wszystkie strony, a do nas docierają głównie żółte, pomarańczowe i czerwone. Cienie są długie i miękkie, a kontrast łagodniejszy niż w ostrym świetle dnia. Dlatego portrety, krajobrazy i architektura wyglądają wtedy tak dobrze.

W niebieskiej godzinie Słońca już nie widać. Niebo świeci rozproszonym światłem z wyższych warstw atmosfery, a kolor nieba ma duży wpływ także ozon, który pochłania część czerwonego światła. Stąd intensywny błękit, który przechodzi w granat.

Pas Wenus: spójrz w drugą stronę

Podczas zachodu Słońca obróć się plecami do niego. Nad wschodnim horyzontem zobaczysz różową poświatę, tzw. pas Wenus, a pod nią ciemnoszary klin. To cień Ziemi rzucany na atmosferę. Z każdą minutą zmierzchu cień rośnie, a pas Wenus wędruje coraz wyżej. Rano zjawisko powtarza się na zachodzie.

Wskazówki dla fotografujących

  • Bądź na miejscu wcześniej. Najlepsze światło często trwa kilka minut, a nie całą „godzinę”.
  • Fotografuj pod słońce i z nim. Pod słońce dostaniesz sylwetki i promienie przez liście. Ze słońcem za plecami dostaniesz ciepło oświetlone twarze i budynki.
  • Ustaw balans bieli ręcznie (np. „światło dzienne”). Automatyka telefonu lubi „poprawiać” ciepłe barwy na neutralne.
  • W niebieskiej godzinie użyj statywu. Czasy naświetlania rosną, a miasto wygląda najlepiej, gdy niebo i światła mają podobną jasność.
  • Sprawdzaj kierunek: latem Słońce zachodzi na północnym zachodzie, zimą na południowym zachodzie. Ten sam kadr wygląda zupełnie inaczej w czerwcu i w grudniu.

Na kiedypełnia.pl

W panelu Słońca na stronie głównej widzisz godziny złotej i niebieskiej godziny na dziś, rano i wieczorem, dla swojego miejsca. Zmień datę suwakiem czasu, żeby zaplanować sesję na konkretny dzień. O tym, co dzieje się na niebie po niebieskiej godzinie, piszemy w artykule Zmierzch cywilny, żeglarski i astronomiczny.

Czytaj dalej