← Planety

Saturn

Gazowy olbrzym, 6. od Słońca

Teraz: widać teraz: Pd-Wsch, 22° nad horyzontem. Jasność 0,5 mag, gwiazdozbiór Wieloryb.
Saturn: zdjęcie
NASA / JPL / Space Science Institute (Cassini)

Gdzie teraz jest: Saturn

Wysokość · kierunek
21,7° · Pd-Wsch
azymut 119°
Odległość od Ziemi
1313,430mln km
światło leci 73,0 min
Jasność
0,53mag
widoczna gołym okiem przy ciemnym niebie
Wschód / zachód dziś
13:56 / 02:14
gwiazdozbiór: Wieloryb

Najbliższe zjawiska

  • Koniunkcja ze Słońcemza 136 d 1 h 50 minśroda, 7 kwietnia 2027: niewidoczna przez kilka tygodni
  • Opozycjaza 329 d 8 h 52 minponiedziałek, 18 października 2027: najbliżej Ziemi i najjaśniejsza, widoczna przez całą noc

W liczbach

Średnica
120 536km
9,449 × Ziemia
Masa
95,2× Ziemia
Gęstość
0,69g/cm³
mniej niż woda
Grawitacja
9,0m/s²
0,92 g: waga łazienkowa pokazałaby 64 kg zamiast 70 (masa się nie zmienia)
Prędkość ucieczki
35,5km/s
Obrót wokół osi
10,7h
Doba słoneczna
10,7h
Rok (obieg Słońca)
29,4lat
Odległość od Słońca
1432,0mln km
9,57 au · światło leci 79,6 min
Prędkość orbitalna
9,7km/s
mimośród orbity 0,052
Nachylenie osi
26,7°
Średnia temperatura
-140°C
na poziomie ciśnienia 1 bar
Ciśnienie przy powierzchni
brak powierzchni
Księżyce
ponad 270
274 potwierdzone według NASA (stan na 2025 r.); ma pierścienie
Pole magnetyczne
tak
Nachylenie orbity
2,5°

Przekrój wnętrza

Wodór i hel cząsteczkowegrubość ok. 30 000 kmMetaliczny wodórgrubość ok. 15 000 kmRozmyte jądropromień ok. 15 000 kmgranice warstw są płynne

Proporcje promieni są przybliżone. Wnętrza planet znamy z pomiarów grawitacji, sejsmologii (Ziemia, Mars) i modeli. U olbrzymów granice warstw są płynne.

Z czego się składa

Najedź na pasek, by zobaczyć szczegóły

  • wodór (H₂)96,3%
  • hel (He)3,3%
  • metan (CH₄)0,45%

Głównie wodór, mniej helu niż u Jowisza (hel „opada” w głąb planety). Na biegunie północnym wiruje sześciokątny wir, tzw. heksagon.

SaturnZiemia
9,45 × większa średnica niż Ziemi

Pierścienie z bliska

Saturn33 000 km
Średnica głównych pierścieni
ok. 280 000 km
Grubość
zwykle ok. 10 m
Bryły lodu
od ziaren do ok. 10 m
Wewnętrzne cząstki
szybsze niż zewnętrzne

Przerwa Enckego: 325 km · Przerwa Keelera: 42 km · Przerwę Cassiniego (ok. 4600 km) oczyszcza rezonans 2:1 z księżycem Mimas.

Pytania i odpowiedzi

Jak grube są pierścienie Saturna?

Tak, Saturn ma układ pierścieni. Pierścienie mają ok. 280 000 km średnicy, ale zwykle są grube na zaledwie ok. 10 metrów.

Czy Saturn unosiłby się na wodzie?

Średnia gęstość Saturna (0,69 g/cm³) jest mniejsza od gęstości wody.

Dlaczego pierścienie Saturna czasem znikają?

Pierścienie co ok. 15 lat ustawiają się do Ziemi „bokiem” i prawie znikają. Ostatnio stało się to w 2025 r.

Jak duży jest Saturn?

Średnica Saturna wynosi 120 536 km, czyli 9,4 razy więcej niż Ziemi. Masa to 95,2 masy Ziemi.

Ile księżyców ma Saturn?

Saturn ma ponad 270 księżyców. Największe: Tytan, Enceladus, Mimas.

Jak długo trwa doba na Saturnie?

Doba słoneczna (od południa do południa) trwa 10,7 godziny, a jeden obrót wokół osi 10,7 godziny.

Ile trwa rok na Saturnie?

Jeden obieg wokół Słońca trwa 29 lat.

Jak daleko od Słońca jest Saturn?

Średnio 1432,0 mln km (9,57 au). Światło Słońca leci tam ok. 80 min.

Jaka temperatura panuje na Saturnie?

Średnio ok. -140°C, na poziomie ciśnienia 1 bar.

Z czego składa się atmosfera Saturna?

wodór (H₂) 96,3%, hel (He) 3,3%, metan (CH₄) 0,45%. Głównie wodór, mniej helu niż u Jowisza (hel „opada” w głąb planety). Na biegunie północnym wiruje sześciokątny wir, tzw. heksagon.

Jakie misje badały Saturna?

Pioneer 11, Voyager 1 i 2, Cassini–Huygens (2004–2017); planowany Dragonfly (dron na Tytanie, start ok. 2028).

Najważniejsze księżyce (5 z ponad 270)

Tytan

Średnica
5150 km
Odległość od planety
1 221 870 km
Okres obiegu
15,95 d
Odkrycie
1655, Christiaan Huygens

Jedyny księżyc z gęstą atmosferą (głównie azot). Ma jeziora i rzeki ciekłego metanu i etanu. W 2005 r. wylądował na nim próbnik Huygens.

Enceladus

Średnica
504 km
Odległość od planety
238 040 km
Okres obiegu
32,9 h
Odkrycie
1789, William Herschel

Z jego bieguna południowego tryskają gejzery wody z podpowierzchniowego oceanu i zasilają pierścień E Saturna.

Mimas

Średnica
396 km
Odległość od planety
185 540 km
Okres obiegu
22,6 h
Odkrycie
1789, William Herschel

Ogromny krater Herschel sprawia, że Mimas przypomina Gwiazdę Śmierci z „Gwiezdnych wojen”.

Japet

Średnica
1469 km
Odległość od planety
3 560 820 km
Okres obiegu
79,32 d
Odkrycie
1671, Giovanni Cassini

Jedna półkula jest ciemna jak węgiel, druga jasna jak śnieg. Ma też tajemniczy grzbiet wzdłuż równika.

Rea

Średnica
1527 km
Odległość od planety
527 108 km
Okres obiegu
4,52 d
Odkrycie
1672, Giovanni Cassini

Drugi co do wielkości księżyc Saturna: lodowa kula pokryta kraterami.